Czym chcemy się zająć

Oczywiście sprężysta organizacja zastępu potrzebna jest Wam po to, aby sprawnie wykonywać zadania. Jakie? Na to bardzo trudno odpowiedzieć. Bo przecież każdy zastęp stawia sobie jakieś własne cele. Jedni chcą dobrze poznać swoje miasto lub wieś, ob- myśleć szlaki wycieczkowe i zaznajamiać ze swą okolicą przyjeżdżających wycieczkowiczów. Zdobywają sprawność przewodnika po okolicy. Drudzy przygotowują się do rozgrywek, zawodów sportowych, budują własne boisko. Inni przygotowują coś dla swojej szkoły. Zbierają grzyby, jagody, zioła. Budują modele samolotów. Jeszcze inni chodzą na ryby. Organizują ciekawe ogniska. Chodzą na wycieczki. Pasjonują się grami terenowymi albo po prostu zbierają się, żeby się bawić. We wszystkich tych zajęciach pomogą Wam konkretne materiały, zamieszczone w dalszych rozdziałach naszej broszury. Na razie zapamiętajcie: kto stawia sobie cel tylko taki,  aby mu nie było nudno temu prędko się życie sprzykrzy. Ciekawe jest życie dopiero wtedy, gdy się wie co się chce robić i po co to jest potrzebne.

Zastęp wakacyjny

Wybierając zastępowego dowiedzcie się, czy nie przyjeżdża na lato do Waszej miejscowości jakiś doświadczony harcerz, może uczeń szkoły średniej. Jeśli tak, możecie go poprosić, by został na okres lata Waszym tymczasowym zastępowym. Musicie być dobrze zorganizowani. Podczas wakacji nie spotkacie się przecież codziennie w szkole. Jak więc zastępowy będzie Was zbierał? Można ustalić stały termin zbiórek, albo za każdym razem umówić dzień i godzinę następnego zajęcia. Ale to nie zawsze wystarcza. Koniecznie trzeba zorganizować sprawnie działający system alarmowy. Potrzebny do tego jest spis członków z podaniem dokładnego adresu: ulicy, numeru domu i mieszkania (na wsi układać warto taki plan według sąsiedztwa zamieszkania). Na podstawie spisu ustalcie kolejność w jakiej harcerze będą sobie przekazywać polecenia zastępowego. Tylko uwaga:
każdy musi znać adres nie tylko następnego harcerza, ale i adres drugiego z kolei, by mógł go rów nież zawiadomić w razie nieobecności lub choroby swego sąsiada, ostatni w systemie alarmowym zawiadamia zastępowego o wykonaniu i treści polecenia. Możecie się umówić, że zbiórki alarmowe będą: zwykłe (przychodzi się ubranym, jak kto chce), mundurowe (przychodzi się w mundurkach, przynosi proporzec zastępu, ew. werbel lub fanfarę), w pełnym rynsztunku (z notatnikiem, ołówkiem, wyekwipowaniem jak na całodzienną wędrówkę). O ile macie stałe miejsce zbiórek zastępu wystarczy, że zastępowy poda Wam dzień, godzinę i rodzaj zbiórki, by wszystko odbyło się sprawnie i bez długiej pisaniny.

Porażenie słoneczne

Twarz czerwona od nadmiernego napływu krwi, chory dyszy ciężko i jest częściowo przytomny (zamroczenie). Ułożyć w chłodnym i zacienionym miejscu z głową uniesioną do góry, aby krew odpłynęła od mózgu. Kłaść na głowę zimne okłady z wody (najlepiej w tym wypadku jest lód) i zmieniać co kilka minut. Podawać do picia dużo zimnych płynów. Przy zupełnej utracie przytomności stosujemy sztuczny oddech.

Porażenie piorunem

Nie przysypywać ziemią, jak to czasem robią wiejscy „znachorzy“, bo to nic nie pomoże. Zastosować sztuczne oddychanie i potępować jak przy omdleniu. Oparzenia przez piorun traktować jako normalne oparzenia.

Sztuczne oddychanie

Choremu podkładamy pod plecy wałek z ubrania. Ratujący klęczy przy głowie poszkodowanego i chwyta go za przedramiona w pobliżu łokcia. Na raz zarzuca je na głowę chorego i przytrzymuje w tej pozycji dwie- trzy sekundy (osiąga w ten sposób wdech), dwa przyciska ręce chorego do boku klatki piersiowej (powodując w ten sposób wydech). Niekiedy u osób nieprzytomnych podstawa języka zapada się do krtani i zatyka ją. Należy wtedy owinąć język czystą szmatką lub gazą, wyciągnąć na zewnątrz i trzymać lub przywiązać do brody.

Omdlenie

Blada twarz, pokryta często zimnym potem, oczy uciekają w tył głowy, tak że widać tylko białka.
Ułożyć zemdlonego tak, aby głowa znajdowała się nisko a pod nogi podłożyć wałek z ubraniem. Rozluźnić ubiór i zapewnić dostęp powietrza. Jeśli zemdlony nie odzyskuje natychmiast przytomności, spryskać twarz zimną wodą i podać do wąchania watkę umaczaną w amoniaku. Można też zastosować kilka ruchów sztucznego oddychania. Zemdlonemu nie wolno wlewać do ust żadnych kropel ani napojów, bo płyn zamiast do żołądka dostanie się do oskrzeli i płuc. Dopiero gdy odzyska przytomność, można podać krople nasercowe lub filiżankę mocnej, „prawdziwej kawy. Nie traktujmy omdlenia jakoś coś niegroźnego. Pamiętajmy, że omdlenie jest zazwyczaj przyczyną czegoś bardziej niebezpiecznego, jak np. uraz głowy, wstrząs mózgu.

Krwotok z nosa

Posadzić chorego na krześle z głową uniesioną lekko do góry. Na nasadzie nosa kładziemy okład z zimnej wody. Przy silnym krwotoku można otwory nosa zatkać tamponami z waty żelazistej i pozostawić tak kilka godzin.

Utonięcie

Palcem owiniętym w chusteczkę usuwamy z jamy ustnej muł i piasek. Palec należy włożyć głęboko, aż do krtani, aby stamtąd usunąć zanieczyszczenia i ułatwić dostęp powietrza do tchawicy. Następnie kładzie się poszkodowanego brzuchem na swoim kolanie lub na wałku z koca i naciska plecy, aby woda z żołądka i płuc wyciekła. Wezwać lekarza, a w międzyczasie natychmiast zastosować sztuczne oddychanie i nie przerywać go nawet, jeśli chory przez dłuższy czas nie daje znaku życia. Zdarzają się bowiem wypadki, że dopiero po dwóch godzinach stosowania sztucznego oddychania topielec zaczyna oddychać normalnie.

Zwichnięcie

Zwichnięty i staw jest zniekształcony i nabrzmiały. Należy zastosować zimny okład i unieruchomić kończynę, jak przy złamaniu. Chorego skierować do lekarza, aby ten nastawił zwichnięty staw.
Oparzenia Oparzenie I stopnia zaczerwieniona skóra. Stosujemy okłady z wody Burowa lub wody wapiennej, zmieszanej pół na pół z olejem lnianym. Oparzenie II stopnia powstają pęcherze. Przekłuć pęcherze wydezynfekowaną igłą (np. nad płomieniem) i przyłożyć okład z wody Burowa lub zastosować zasypki osuszające: puder cynkowy, dermatol, kseroform. Jeśli oparzenie jest rozległe, skierować do lekarza. Oparzenie III stopnia martwica tkanek. Występują blado żółte plamy (po oparzeniu płynem) lub zwęglone i czarne (po oparzeniu płomieniem). Skierować do lekarza.

Zanieczyszczona rana

Jeżeli rana została zanieczyszczona ziemią przy skaleczeniach widłami, grabiami itp. narzędziami zabrudzonymi ziemią lub nawozem istnieje możliwość zakażenia rany zarazkami tężca. Tężec to bardzo niebezpieczna choroba! Chory sztywnieje chwilami zupełnie, a ponieważ skurcz mięśni klatki piersiowej i brzucha utrudnia oddech może się udusić. Gdy więc istnieje podejrzenie, że do rany mogły się przedostać zarazki tężca, należy chorego skierować do lekarza, aby wstrzyknął mu zastrzyk przeciwtężcowej surowicy.

Złamania

Złamanie: silny ból i zniekształcenie kończyny. Owinąć watą (jeśli nie ma waty na miejscu wypadku
może ją zastąpić chustka, szal, lub miękki ręcznik kąpielowy) założyć szynę, obandażować i odtransportować do szpitala lub wezwać pogotowie ratunkowe. Zakładając szynę należy pamiętać, aby sąsiadujące z sobą stawy były unieruchomione.

POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH Zranienia

Starcie naskórka, zacięcie się (powierzchowne) scyzorykiem zajodynować uszkodzone miejsce, nałożyć gazę i przymocować ją bandażem lub przylepcem. Ran głębokich nie wolno zalewać jodyną ani innymi środkami odkażającymi (nadmanganian potasu, rywariol). Dezynfekujemy tylko brzegi rany i nakładamy opatrunek.

Sposoby bandażowania różnych części ciała:
Tamowanie krwotoku. Trzeba odróżnić krwotok z żył i krwotok tętniczny. Krwotok żylny: krew płynie jednostajnym strumieniem i jest barwy ciemnoczerwonej. Tamujemy ją, nakładając na ranę opatrunek uciskowy: gazę, na to grubą warstwę ligniny lub waty i bandażujemy, starając się silnie ucisnąć ranę. Gdy nie pomaga należy zdjąć opatrunek, nałożyć poniżej rany opaskę uciskową i dopiero jeszcze jeden opatrunek uciskowy na ranę. Opaskę uciskową można zdjąć po kilkunastu minutach. Krwotok tętniczy: krew tryska jasnoczerwonym strumieniem i pieni się. Zatrzymujemy krwotok uciskając tętnicę powyżej miejsca zranionego. Najlepiej użyć do tego celu gumowej rurki. Jeśli nie mamy wystarczy też ręcznik. Zakładamy go luźno na kończynę i przy pomocy pręta skręcamy aż do zaciśnięcia tętnicy. Opaskę uciskową należy zdjąć przed upływem dwóch godzin.
Krwotok tętniczy na głowie, tułowiu (gdzie nie można założyć opaski) tamujemy, nakładając opatrunek uciskowy na ranę.

Oznaczamy punktem początek drogi

Orientujemy kartkę wg (kompasu i w rogu oznaczamy kierunek północny za pomocą strzałki. Poczynając od punktu wyjścia celujemy linijką następny punkt, przy drodze i wzdłuż brzegu linijki rysujemy ołówkiem linię. Idąc liczymy kroki ustalając poprzednio, że np. 100 kroków podwój nych równa się 2 cm szkicu. Po dojściu do obranego przedmiotu odkładamy go w obranej skali na wyrysowanej poprzednio linii i oznaczamy go znakiem topograficznym. W ten sposób przechodzimy do następnych punktów. Gdy droga zakręca, zatrzymujemy się i wyznaczamy azymut nowego kierunku. Na szkicu w tym miejscu robimy strzałkę i zapisujemy cyfrę azymutu. Oznaczać to będzie dla posługujących się w przyszłości tym szkicem, że od tego miejsca droga skręca np. na prawo o 24°. Po obu stronach dragi, celując linijką jak przy robieniu szkicu z miejsca, zaznaczamy ważniejsze punkty w terenie.

Szkic drogi

Wykonujemy go w marszu. Szkic taki sporządza się dla dokładnego zapoznania się z osią marszu, dlatego uwzględniać będziemy na nim wszystkie dane odnoszące się do drogi oraz ważniejsze szczegóły przylegającego terenu. Ponieważ przy pomocy znaków topograficznych nie da się przedstawić na szkicu wszystkich szczegółów składających się na opis drogi (np. stan mostu) dopisujemy z boku lub na dole konieczne objaśnienia. Na linii oznaczającej kierunek przedmiotu, musimy wyznaczyć jego odległość. Robimy to, oceniając odległość „na oko“ i odkładając ją w przyjętej skali na linii oznaczającej kierunek, poczynając oczywiście od punktu, z którego robimy szkic. Sam przedmiot oznaczamy na szkicu odpowiednim znakiem topograficznym. W ten sposób wyznaczamy kierunki innych przedmiotów i również oceniając ich odległość „na oko“ nanosimy je na szkic. W czasie rysowania należy sprawdzać, czy kartka papieru jest stale zorientowana wg stron świata. Po wykonaniu szkicu zaznaczamy w rogu skalę, w jakiej szkic został wykonany.